پارسیان گاوبندی شهرستان پارسیان شهرستان گاوبندی

آداب و رسوم شهرستان پارسيان
در سال‌ها پیش از انقلاب اسلامی یعنی حدود 30 سال پیش زمانی که کسی به رحمت خدا می‌رفت به مدت سه روز بر سر قبر او چادر می‌زدند و سه چهار ملا (قرآن‌خوان) به صورت شبانه‌روزی و نوبتی این سه شب را به قرآن خواندن می‌گذراندند و سپس مراسم سه روزه او را برگزار می‌نمودند. البته آن‌زمان‌ به علت کوچکی محیط و آشنایی مردم روستاهای اطراف با یکدیگر از جاهای مختلف در این مراسم شرکت می‌کردند و باعث آرامش و تسلی خاطر بازماندگان می‌شدند و هیچ‌گاه مراسم دیگری از قبیل هفته و چهلم و سالگرد و امثال این‌ها وجود نداشت.
مراسم عید
در سال‌های قبل مراسم عید ـ البته در این مناطق عید فطر و عید قربان را جشن می‌گرفتند ـ به این ترتیب بود که ماه رمضان مردم شور و حال عجیبی داشتند و این ماه دارای اهمیت خاصی بود. پس از سی روز روزه گرفتن، عید فرا می‌رسید. مردم با شور و شوق با پوشیدن بهترین لباس‌هایشان صبح اول وقت به مسجد می‌رفتند و بچه‌ها نیز با پوشیدن لباس‌های نو اما ساده در بیرون از مسجد خوشحالی می‌کردند و منتظر بیرون آمدن بزرگ‌ترها از مسجد می‌شدند (در مراسم عید فقط مردان شرکت می‌کردند) آن زمان‌ها بیشتر خانه‌ها پخت و پز داشتند و به قول معروف گوشت و برنج و حلیم درست می‌کردند و مردان پس از اتمام نماز عید به صورت گروهی به خانه‌ها سرمی‌زدند و پذیرایی می‌شدند و سپس ملا دعا می‌خواند و بیرون می‌آمدند و به خانه‌ی دیگری می‌رفتند و سعی می‌شد که به همه‌ی خانواده‌ها سر بزنند و عید را تبریک بگویند. عید قربان نیز به همین ترتیب و با شور و حالی خاص برگزار می‌گردید. البته این مراسم به همین گونه برگزار می‌گردد اما نه با اهمیت و شور حال سابق.
مراسم خواستگاری
در سال‌های خیلی پیش، مراسم خواستگاری با مراسم فعلی خیلی تفاوت داشت. به این ترتیب که پدر و مادر خانواده‌ی داماد، خودشان دختری را برای پسرشان انتخاب می‌کردند. بودن و نبودن داماد در منطقه مهم نبود. پدر خانواده موافقت یا مخالفت خود را اعلام می‌نمود. پس از موافقت چنان‌چه داماد در منطقه بود دختر و پسر را به عقد هم در می‌آوردند.
بدون حضور آن‌ها و بدون دختر و پسر در مراسم عقد و چنان‌چه داماد در منطقه نبود دختر را به عقد پدر داماد یا درختی بیرون می‌آوردند تا زمان برگشت داماد که عقد را منتقل می‌کردند. عروس و داماد حق دیدن یکدیگر و رفتن و نشستن و صحبت کردن با یکدیگر را نداشتند تا جایی که زمانی که داماد به خانه‌ی نامزدش می‌رفت دختر در گوشه‌ای پنهان می‌شد تا زمانی که نامزدش از خانه‌ی آن‌ها بیرون می‌رفت. به همین ترتیب می‌گذاشت تا زمان عروسی. ضمناً مهریه‌ فقط نوزده اشرفی شرعی و عرفی تعیین می‌شد.
مراسم عروسی

در عروسی‌ها معمولا سه روز و سه شب و یا هفت روز و هفت شب مراسم می‌گرفتند که این بستگی به بضاعت و سرشناسی خانواده‌ها داشت و کل این چند روز به دعوت‌شدگان از جاهای مختلف غذا داده می‌شد و پذیرایی به صورت مفصل به عمل می‌آمد. در مراسم عروسی همه با یکدیگر همکاری داشتند و هر کس به شکلی و نوعی کمک می‌کرد. درخانه‌ی عروس هم همین چند روز جشن گرفته می‌شد. همه‌ی این چند روز عروس خانم زیر چادر در جایی می‌نشست و بقیه به خواندن شعر و شادی و پایکوبی می‌گذراندند. هر کس گوشه‌ای از کارهای مربوطه را می‌گرفت و کمک می‌کرد. به صورت خیلی صمیمی مرد و زن در این مراسم شرکت می‌کردند. کوچک‌ترها و بچه‌ها هم شور و حال مخصوص خود را داشتند و در این مراسم شرکت می‌کردند. نوازندگان و مطربان به صورت شبانه‌روزی به مدت سه یا هفت شبانه‌روزی می‌نواختند و در بعضی جاها حتی زن و بچه‌هایشان را نیز با خود می‌آوردند. زن و مرد با رقصیدن دسته‌جمعی آن‌ها را همراهی می‌کردند. همه به نوعی در این شادی شریک بودند. یک‌دل، یک‌صدا و متحد، زن و مرد و دختر و پسر می‌رقصیدند و می‌خواندند و صحنه‌های زیبایی از یک‌دلی و صداقت و صلح و صفا به نمایش می‌گذاشتند. ضمناً عروسی‌ها معمولا طوری برنامه‌ریزی می‌شد که شب دوشنبه و یا شب جمعه به پایان می‌رسید و می‌گفتند که این سنت است. در عصر یک‌شنبه و یا پنج‌شنبه مراسم حنابندان و سرتراشو و سر او (آب) بردن برگزار می‌شد. مراسم به این شکل برگزار می‌شد که حجله‌ای زیبا می‌بستند که هنوز هم همین رسم وجود دارد.
سپس داماد را زیر حجله می‌نشاندند و مطربان می‌نواختند و زن و مرد، شعر "حنابندان" می‌خواندند. پس از این مراسم حنابندان تمام می‌شد و دست و پای داماد شسته می‌شد مراسم "سرتراشو" اصلاح سر و صورت شروع می‌شد که با آهنگی دیگر و شعرهایی دیگر که مربوط به "سرتراشو" بود برگزار می‌شد.
شعر مربوط به حنابندان:
حنا حناش می‌بندیم
به دست و پاش می‌بندیم
اگه حنا نباشه
آب طلاش می‌بندیم
شعر مربوط به سرتراشو :
ای سرتراش ای سرتراش سرداماد بتراش
اونجا که سر می‌تراشیدند
نقل و نبات می‌پاشیدند
پس از اتمام "سرتراشو" دو نفراز سرشناسان و بزرگان قوم، دست داماد را می‌گرفتند و بقیه همراه با نوازندگان، داماد را تا جایی که در نظر داشتند همراهی می‌کردند. در آن‌جا لباس‌ها نو (کت و شلوار و کراوات) به تن داماد می‌کردند و آماده برگشتن به خانه می‌شدند. در این موقع مردم به داماد تبریک می‌گفتند و صورت او را می‌بوسیدند.
زن‌های قوم و طائفه نیز با ریختن شکلات و پول خرد بر سر داماد و بوسیدن دست و صورت داماد به او تبریک می‌گفتند و تیراندازها تیراندازی‌ می‌کردند. اسب‌سواران، اسب سواری می‌کردند و همه به شادی می‌پرداختند (البته تیراندازی و اسب‌سواری مربوط به همه‌ی عروسی‌ها نمی‌شد). در آخر شب عده‌ای زن از خانواده‌ی داماد به خانه‌ی عروس می‌رفتند و نوازندگان نیز آن‌ها را همراهی می‌کردند. سپس با دایه‌ی عروس و تعدادی زن که از خانواده‌ی عروس بودند پس از کسب اجازه از خانواده‌ی عروس دست عروس را می‌گرفتند و آئینه‌ای در جلوی او نگه می‌داشتند و پیاده و سرودخوانان و دست زنان و شادی‌کنان به طرف خانه‌ی داماد به راه می‌افتادند. عروس لباسی سبز و شلوار بادله می‌پوشید و چادری سبز بر سر می‌انداخت. در مراسم آوردن عروس، مردان شرکت نداشتند. زمانی که عروس جلو خانه‌ی داماد ـ یعنی اطاقی که برای شب زفاف آذین بسته شده و داماد انتظار او را می‌کشید ـ می‌رسید، حیوانی را قربانی می‌کردند و یکی از پاهای عروس را به قربانی آغشته می‌کردند و مقداری خرما که از قبل آماده شده بود را به دست عروس می‌دادند که بالای در ورودی بچسباند و بعد وارد اتاق می‌شد. بعد از این که زنان خارج می‌شدند دایه‌ی عروس در اتاق می‌ماند و راهنمایی‌های لازم را به عمل می‌آورد و عروس و داماد را وادار به خواندن دو رکعت نماز سنت می‌کرد و دایه بیرون می‌آمد و در اتاق را از بیرون می‌بست و همراه با چند زن دیگر به انتظار می‌نشست. معمولا شب زفاف استفاده از هر گونه روشنایی ممنوع بود. مراسم به این شکل پایان می‌گرفت، عده‌ای زن و مرد هم می‌‌ماندندو کارهای نظافتی و جمع‌آوری وسایل مردم و ظروف و فرش و پتو و… را انجام می‌دادند و به خانه‌ی صاحبانش می‌بردند. صبح روز عروسی مادر داماد حلوای پشت پرده می‌پخت و به خانه‌ی همسایه‌ها می‌برد و بدین‌وسیله خبر دامادی پسرش را می‌داد. پس از 2 روز مراسم واطلبون (پاتختی) گرفته می‌شد که در این مراسم عروس با خانوده‌ی شوهرش به خانواده داماد برمی‌گشت.

کلیه‌ی زر کلیه‌ی مروار مو می‌برم عروس
سرا به دور هشتاد دیوار مو می‌برم عروس
دایه‌اش می‌گو که من ندارم دختر
کلیه‌ی زر کلیه‌ی مروار مو می‌برم عروس
سرا به دور هشتاد دیوار مو می‌برم عروس
دختر می‌گو که مو نشستم پس در
کلیه‌ی زر کلیه‌ی مروار مو می‌برم عروس
سرا به دور هشتاد دیوار مو می‌برم عروس
با چادر و چاقچور و با صندوق زر
کلیه‌ی زر کلیه‌ی مروار مو می‌برم عروس
سرا به دور هشتاد دیوار مو می‌برم عروس

منبع : comساحل نشينان www